Operatie Red Dawn en de executie van Saddam Hoessein

Kort na de start van de Irakoorlog in maart 2003 verdween de Irakese president Saddam Hoessein uit het zicht van het publiek. De militaire coalitie die het land had binnengevallen, onder leiding van de Verenigde Staten en Engeland, verklaarde Hoessein meteen haar belangrijkste doelwit. Uiteindelijk werd op 13 december 2003, negen maanden na de start van de oorlog, de operatie Red Dawn uitgevoerd en bij deze operatie werd Saddam Hoessein gevangen genomen. Hij werd uiteindelijk geëxecuteerd op 30 december 2006. In dit blog lees je meer over de achtergrond van operatie Red Dawn en hoe die uiteindelijk leidde tot de gevangenneming en executie van de Irakese ex-president.

De militaire operatie

Operatie Red Dawn was een Amerikaanse militaire onderneming, genoemd naar de film Red Dawn uit 1984. In de film worden de Verenigde Staten bezet door de Sovjet Unie, Cuba en Nicaragua en besluit een groep middelbare scholieren genaamd “Wolverines” als guerrillastrijders de bezetting tegen te gaan. In de Irakese context betekende Red Dawn dat zo’n 600 Amerikaanse soldaten het gebied rondom de stad ad-Dawr, bij Tikrit, uitkamden op zoek naar Saddam Hoessein, de voormalig president van Irak. De troepen opereerden onder leiding van het eerste Brigade Combat Team van de vierde Infanteriedivisie van het Amerikaanse leger en de bevelhebbers waren generaal Raymond Odierno en kolonel James Hickey.

Naar aanleiding van informatie die het Amerikaanse leger had ontvangen werden er twee belangrijke plekken vlakbij ad-Dawr aangewezen waar Saddam Hoessein zich zou kunnen bevinden. Die plekken werden omgedoopt tot Wolverine 1 en Wolverine 2. De troepen kregen de opdracht Hoessein te vinden en hem gevangen te nemen of te doden. In eerste instantie werd hij niet gevonden in Wolverine 1 of 2. Een derde plek in de buurt werd geïdentificeerd: een kleine hut met binnenin een gat dat gecamoufleerd werd door stenen en aarde. In dit gat werd Hoessein uiteindelijk gevonden om 20.30 lokale Irakese tijd; hij was door zijn baard nauwelijks herkenbaar. Saddam Hoessein verzette zich niet tegen zijn arrestatie. Naar verluidt kwam hij uit het gat en deelde hij mede dat hij Saddam Hoessein, “president van Irak” was en dat hij wilde onderhandelen. De grootste man hunt ooit uitgevoerd door het Amerikaanse leger was ten einde.

Reacties op de gevangenneming van Saddam Hoessein

Over de hele wereld werd overwegend positief gereageerd op de gevangenneming van Saddam Hoessein. Irakese politici gaven aan dat er met de arrestatie van de voormalig president geen terrorisme meer zou zijn in hun land. Onder andere Iran, Koeweit en Saoedi-Arabië verklaarden dat Saddam Hoessein een grote dreiging was geweest voor zijn eigen volk, voor de buurlanden van Irak en voor het hele Midden-Oosten en benadrukten dat de Irakezen onder zijn bewind enorm hadden geleden. De Verenigde Staten en Engeland gaven aan dat het Irakese volk niet meer zou hoeven te vrezen voor de ex-president en zijn politieke partij en dat Saddam Hoessein zou toekomen wat hij verdiende. Ook de VN benadrukten de opening die was ontstaan door het wegvallen van Hoessein; secretaris-generaal Kofi Annan zei dat de arrestatie van Hoessein een nieuwe impuls zou geven aan de zoektocht naar vrede en stabiliteit in Irak. De Syrische regering plaatste een meer kritische kanttekening bij de gevangenneming van Saddam Hoessein door Amerikaanse troepen: “wij willen een Irak dat zijn territoriale integriteit, zijn eenheid en zijn soevereiniteit behoudt”.

Na de arrestatie

Saddam Hoessein kreeg vanwege zijn positie als voormalig politiek en militair leider van Irak de status van oorlogsgevangene. Dit betekende dat hij recht had op de bescherming en fatsoenlijke leefomstandigheden zoals omschreven in de Conventie van Genève. Zo zou hij onder andere beschermd moeten worden tegen geweld, belediging, publieke nieuwsgierigheid en pressie tijdens verhoren en zou hem voldoende water, voedsel en medische hulp moeten worden gegeven om hem in goede gezondheid te houden voor zijn rechtszaak. Enkele jaren na de arrestatie kwamen er via de advocaten van Hoessein echter berichten naar voren dat de ex-president zou zijn mishandeld en gemarteld door Amerikaanse soldaten; hij zou de littekens nog op zijn lichaam hebben. Tijdens zijn rechtszaak liet hij hiervan echter geen bewijs zien. Ook was er controverse over beelden waarin Hoessein een medisch onderzoek onderging; volgens sommigen werd hij behandeld “als een koe” en bewezen de beelden dat Hoessein niet werd beschermd tegen publieke nieuwsgierigheid.

De executie van Saddam Hoessein

Saddam Hoessein werd door het Irakese speciale tribunaal veroordeeld voor misdaden tegen de menselijkheid; in het bijzonder voor de moord op 148 sji’ieten in 1982. Hij werd ter dood veroordeeld en zou uiteindelijk op zaterdag 30 december 2006, om 6.00 lokale tijd, worden opgehangen. De executie vond plaats op de Irakees-Amerikaanse basis Camp Justice, in het noordoosten van Bagdad. Ondanks dat het kamp deels Amerikaans was, zou het volledig zijn uitgevoerd door de Irakese autoriteiten; de woordvoerder van het Amerikaanse leger verklaarde dat de buitenlandse troepen niet direct bij de executie betrokken waren.

Saddam Hoessein at enkele uren van tevoren zijn laatste maaltijd; kip met rijst en een kop heet water met honing. Tijdens de executie zou hij zich nederig hebben opgesteld, maar gaf hij ook kritiek op de militairen die Irak enkele jaren eerder waren binnengevallen. Hij refereerde aan zijn geloof, de Islam, en gaf aan niet bang te zijn en absoluut geen spijt te hebben van wat hij had gedaan. Toen hij de shahada, de islamitische geloofsbelijdenis, twee keer had gereciteerd ging het valluik waarop hij stond open en werd hij opgehangen. Zijn nek brak en nadat hij een paar minuten aan het touw had gehangen, werd hij door een dokter dood verklaard. Saddam Hoessein werd op 31 december 2006 begraven in zijn geboorteplaats, al-Awja in Tikrit, vlakbij enkele familieleden. Zijn tombe werd jaren later vernield tijdens een vuurgevecht tussen leden van de Islamitische Staat en Irakese militairen. Naar verluidt wist een groep soennieten zijn lichaam te verplaatsen voordat de tombe geheel vernietigd werd.

You may also like...